Sjouke de Zee

Sjouke_de_Zee

Sjouke de Zee (1867-1954). Bron: Wikipedia

Op vrijdag 28 mei kregen de soldaten in Vianen een bezoek van Sjouke de Zee. Deze troubadour ging bij veel Friese soldaten langs om voordrachten te houden en liedjes te zingen. Hij beschreef zijn bezoek aan Vianen in een boekje getiteld “By de Fryske Soldaten, yn de Mobilisaesje 1914-15”. Hieronder de vertaling vanuit het Fries:

Het spreekwoord zegt:”Waar de hond een bot vindt, daar komt hij vast en zeker weer”, en met mij kan dat van de Waterlinie gezegd worden, want ik heb op vrijdag 28 mei voor de derde keer mijn reis daarheen gemaakt. H. had ik de belofte gedaan om, als de mobilisatie hier wat langer zou dure, vast weer eens te komen en een landweerman te Vianen, Th. Boersma van B… kwam met het vriendelijke verzoek om ook eens bij hun te komen en dat is dan op deze dag gebeurd.

Deze keer nam ik de fiets mee en vanaf Utrecht bracht ik mijzelf ter plaatse en kwam om kwart voor zes in Vianen aan. Ik moest daar bij een bakker zijn, omdat mijn nieuwe vriend en zijn broer, die bakker in A.. is, daar hun kwartier hadden, maar nu was het een dom geval, want bakkers waren er genoeg in Vianen, maar degene die ik moest hebben kon ik niet vinden, omdat ik de naam totaal vergeten was. Toen ben ik het oude stadje maar wat doorgewandeld, en probeerde zo op goed geluk uit te vinden wie ik moest hebben, mar nee hoor, namen van bakkers te over, mar steeds zonder dat er bij mij een lampje ging branden.

Toen dacht ik, kom, de stoute schoenen maar eens aan en bij een bakker de winkel binnengaan; al snel kwam ik te weten dat ik bij “Cool” naast de Lekpoort en helemaal vooraan in Vianen moest zijn. “Cool”. Ja, toen de bakkersvrouw de Viaanse bakkersnamen voor mij opzei en “Cool” noemde, wist ik het zo weer, mar wie zou nu ook bedenken dat het kool was waar ik moest zijn?

Toen ik uiteindelijk bij bakker “Cool” in de winkel kwam, had het vrouwtje al door wie ik moest zijn, maar het was alweer domme pech, want Boersma, de timmerman van B.. was, omdat hij mij van de tram verwachtte, snel naar Vianen gegaan om mij daar op te halen en nu waren wij, mede door mij zwalken en zoeken door Vianen, elkaar mis gelopen. Maar goed, het handige bakkersknechtje maar snel op de fiets en die heeft toen snel de man gevonden die mij zocht.

Al snel was ik bij de mensen thuis en liepen wij naar de sociëteit, waar de soldatenavond gehouden zou worden. Dit gebouw was vanaf het begin van de mobilisatie voor de soldaten beschikbaar gesteld, en menige avond vol lessen en plezier hadden zij daar met elkaar beleefd. Ook deze avond gaf ik mijn voorstelling daar voor de landweermannen uit Ferwerderadeel en Dongeradelen en ook al waren zij voor het grootste deel “orthodox”, wij konden het erg goed met elkaar vinden. Voor mijn lezing “stumpers” en de mobilisatieliedjes was veel interesse voor en het fanfarekorps (van de foto’s? “Hoop op kort bestaan”) deed ook fanatiek mee.

Luitenant “Vrind” (Sjoerd Vrind uit Jubbega mogelijk), die in Friesland was geboren maar daarbuiten was opgegroeid en die lang in de Oost was geweest, moest wel zijn best doen om mij goed te verstaan, maar hij zei dat hij het goed begreep, en toen Boersma van B.. later de bijeenkomst afsloot, sprak hij ook de hartelijke wens uit dat iedereen mij bedoeling goed had begrepen en als dat zo was en daar werd naar geleefd, dan zouden er in het leven vast ook minder stumpers zijn, betoogde hij.

Die nacht heb ik bij mijn vrienden bij de bakker in het kwartier geslapen en de volgende ochtend, na het ontbijt, hebben wij besloten om eens door de omgeving te fietsen. Onze reis ging langs H.., L.., H.., en B.., S…, Z.., E.. en H… In de drie laatste plekken moest ik natuurlijk even langs gaan bij mijn oude vrienden, maar in Z.. trof ik maar een enkeling en in E.. was niemand gelegerd; zij waren allemaal op mars voor de militaire dienst. In H.., waren ze allemaal thuis en het was even druk met handen schudden en gesprekken voeren, maar omdat ik daar ’s avonds toch weer zou komen, zijn wij eerst maar terug naar Vianen gegaan, waar de bakkersvrouw al op ons wachtte met het eten. Om half vijf heb ik afscheid genomen van mijn vrienden te Vianen en ben ik in gezelschap van Boersma naar H.. gegaan en nadat wij daar menig vriendelijk gesprek gevoerd hadden kwam de tijd van het beginnen van onze Friese avond.

 

Een van de liedjes die Sjouke de Zee voor de soldaten zong. Bron: Mobilisaesjesankjes for de Fryske soldaten, troch Sjouke de Zee. Útjouwer W.A.Eisma cs, Ljouwert, 1917:

SjoukeZee